De Verborgen Fabriek. Heeft u hem al gevonden?

Bent u verantwoordelijk voor een productieplant? Heeft u soms het idee dat de productie niet soepel verloopt? Denkt u dat er meer uit uw fabriek te halen valt, maar weet u niet precies waar u kunt verbeteren? Ga dan eens op zoek naar uw verborgen fabriek!

Een steeds groter probleem bij productiebedrijven is het ontstaan van work-arounds die de productiviteit en winstgevendheid onder druk zetten. Door actief te zoeken naar deze verborgen fabriek kunt u weer grip krijgen op uw processen.

Wat is een verborgen fabriek?

De term verborgen fabriek (“hidden factory”) komt van Armand Feigenbaum, auteur van het boek “Total Quality Control”. Hij beschreef daarin begin jaren zestig wat hij zag binnen General Electric: als processen verkeerd gaan, worden steeds opnieuw work-arounds bedacht zonder het probleem structureel op te lossen. Deze work-arounds vinden onzichtbaar plaats binnen de dagelijkse operatie. Vandaar de term verborgen (hidden).

Na de jaren zestig is het concept in een bredere context geplaatst. Het is naast het perspectief van kwaliteit steeds meer gericht op het wegnemen van verliezen.

De verborgen fabriek symboliseert alle onbenutte capaciteit van de productiefaciliteit. Of anders geformuleerd: als u al deze onbenutte capaciteit wél zou gebruiken, hoeveel extra output zou u dan kunnen maken zonder extra te investeren? Zonder verborgen fabriek maakt u in de beschikbare tijd meer productie, alleen goede producten, en dat zo snel mogelijk zonder downtime.

Hoe groot is uw verborgen fabriek?

De vraag rijst: als u weet dat er een verborgen fabriek is, hoeveel verlies loopt u dan binnen uw bedrijf?

De snelste manier om dat uit te zoeken is twee eenvoudige berekeningen te maken.

1. Bereken de volledige productieve tijd. Dat doet u door alle goede producten te vermenigvuldigen met de ideale cyclus tijd. De ideale cyclus tijd is de theoretische tijd om de producten te maken onder de meest optimale condities.
2. Bereken de verborgen fabriek door deze volledige productieve tijd af te trekken van alle tijd die u beschikbaar heeft (24/7).

Kunt u wellicht niet 24/7 draaien? Dan is een realistischere methode: trek de productieve tijd af van de beschikbare productietijd (de openingstijden van de fabriek).

Waar zit mijn verlies in de verborgen fabriek?

De meeste mensen die deze berekening voor het eerst maken, zijn op zijn zachtst gezegd verbaasd. Het roept vaak meteen de vraag op: waar zitten de verliezen?

Om verliezen zichtbaar te maken bestaan verschillende methodes. Binnen de productiewereld wordt veel gebruikgemaakt van het machine‑rendement. Dit rendement, dat verliezen zichtbaar maakt, heet Overall Equipment Effectiveness (OEE). Het helpt om problemen zichtbaar te maken en te prioriteren waar u het snelst verbetering kunt realiseren.

Met OEE brengt u alle verliezen in kaart – dat zijn verbeterkansen. Hoe hoger de OEE, hoe beter de lijn draait en hoe minder verliezen. Vergeet daarbij niet: naast machine‑rendement telt ook de inzet van mensen. Houd daarom naast OEE ook productiviteit per manuur in de gaten.

De OEE kijkt naar drie onderdelen

• Beschikbaarheidsgraad – De mate waarin de machine/lijn beschikbaar is (rendement op tijd).
• Prestatiegraad – De mate waarin de maximaal mogelijke snelheid wordt behaald (rendement op snelheid).
• Kwaliteitsgraad – De mate waarin goede producten worden geproduceerd ten opzichte van de totale productie (rendement op kwaliteit).

Onderstaande tabel laat de zes grote verliezen zien, verdeeld over drie groepen (tijd, prestatie en kwaliteit). Van elke groep bestaat een voorzien en een onvoorzien deel.

Hoe maak je de OEE inzichtelijk?

Om de OEE te berekenen kunt u de eenvoudige methode gebruiken: deel het aantal goede stuks dat u heeft gemaakt door het aantal dat u in 24 uur had kunnen maken × 100%.

Met de tabel hierboven kunt u het gedetailleerder maken door percentages te berekenen per categorie. Doe dan: Beschikbaarheid% × Prestatie% × Kwaliteit% = OEE van de lijn.

Met OEE-berekening ziet u door de bomen het bos weer. Hiermee wordt de verborgen fabriek zichtbaar. OEE helpt u om de grootste verliezen te vinden – het verklaart niet waarom het gebeurt. Daar moet u uw verbetering op richten.

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Wilt u meer weten hoe u uw verborgen fabriek zichtbaar maakt? Hoe u keuzes kunt maken en welke verspillingen u als eerste wilt aanpakken? En op welke manieren u die kunt oplossen?

Lees meer: Whitepaper “Van verborgen verliezen naar voorspelbare productie”
Direct starten: Dienst “Dagdeel training OEE”

AZMC – Van structuur naar prestatie.